Zaginiony grobowiec z epoki brązu odkryty na Półwyspie Dingle

W hrabstwie Kerry, w południowo-zachodniej części Irlandii, ponownie odkryto "zaginiony" grobowiec z epoki brązu, datowany na około 4 000 lat. Megalityczny grobowiec, lokalnie znany jako Altóir na Gréine (ołtarz słońca), wcześniej uważano za zniszczony w latach 40. XIX wieku, gdy jego kamienie zostały rozbite i wykorzystane do budowy.

Angielska arystokratka i podróżniczka, Lady Georgiana Chatterton, odwiedziła miejsce w zachodnim Kerry w 1838 roku i sporządziła precyzyjny szkic "zaginionego" grobowca. Na rysunku widoczne są detale, które pomogły w identyfikacji oraz późniejszym odnalezieniu grobowca Altóir na Gréine.

Szkic Lady Chatterton jest nieocenionym źródłem informacji, przedstawiającym grobowiec w stanie nienaruszonym, zanim został uznany za zniszczony i jego kamienie wykorzystane do budowy w XIX wieku. Sama Chatterton opisała miejsce jako "dziwny zabytek" i sugerowała, że służyło ono do ofiar słonecznych, co dodaje elementu tajemniczości i kulturowego kontekstu odkrytemu grobowcowi.

Jednak w 1852 roku antykwariusz Richard Hitchcock który zamierzał zbadać grobowiec odkrył, że monument już nie istniał.

"Kamienie, z których był zbudowany, zostały rozbite i zabrane do celów budowlanych, jakby nie było innych w okolicy".

Mimo znalezienia zapisu z XIX-wiecznego odkrycia grobowca, dokładna lokalizacja zabytku została utracona. Dopiero niedawno grobowiec, datowany na około 4 000 lat, został ponownie odkryty

180-letnią tajemnicę udało się rozwiązać folklorzyście Billy'emu Mag Fhloinnowi.

Folklorysta nie tylko odnalazł prehistoryczne miejsce, ale także odkrył, że niektóre duże kamienie, które sądzono, że zostały usunięte, są wciąż na miejscu.

Pan Mag Fhloinn od dawna fascynował się szkicem pani Chatterton i związkiem Altóir na Gréine ze słońcem w lokalnym folklorze, więc zaczął poszukiwania "zaginionego" grobowca na zboczach góry Cruach Mhárthain.

Billy Mag Fhloinn po raz pierwszy rozpoznał kamienie na wierzchołku wzgórza podczas projektu mapowania archeologicznego, a następnie porównał to wzgórze z tym, które narysowała Lady Chatterton. Podczas pierwotnych badań odkryto kilka dużych pionowych kamieni i płytę przykrywającą, obalając lokalne legendy, jakoby grobowiec został całkowicie zniszczony w połowie XIX wieku.

Archeolog Caimin O’Brien z Narodowej Służby Zabytków w Dublinie potwierdził, że kamienie reprezentują około jednej czwartej pierwotnego grobowca klinowego z epoki brązu, datowanego na okres między 2500 a 2000 rokiem p.n.e. Grobowce klinowe są najliczniejszymi megalitycznymi strukturami grobowymi na Półwyspie Dingle.

"Zazwyczaj są one umieszczone na wysokim terenie, ale nie na najwyższym punkcie. Często wiążą się z nimi pewne układy. Otwarcie często ma tendencję do zwracania się ku zachodowi, południu lub południowo-zachodowi", powiedział pan Mag Fhloinn.

"Zazwyczaj znajduje się w nich spalone szczątki ludzkie, co prawdopodobnie stanowi miejsce pochówku znaczącej rodziny lub grupy społecznej.

"Mogły być używane także do innych celów, na przykład ceremonii i rytuałów. Mogą mieć znaczenie kosmologiczne i astronomiczne w przypadku, gdy są zwrócone ku zachodzącemu słońcu na zachodzie i południowym zachodzie."

"Pierwszy raz od ponad 180 lat archeolodzy wiedzą, gdzie znajduje się grobowiec, co wzbogaci nasze zrozumienie rozpowszechnienia grobowców klinowych", powiedział Caimin O’Brien, archeolog z Narodowej Służby Zabytków.

Odkryty ponownie grobowiec Altóir na Gréine będzie również częścią projektu dokładnego mapowania, prowadzonego na Półwyspie przez Sacred Heart University.

fot. szkic Lady Chatterton z 1838 roku

na podstawie: Arkenews