Rzymska broszka w sercu Szkocji

Najnowsze badania przeprowadzone przez GUARD Archaeology przyniosły niezwykłe odkrycie, które może znacząco poszerzyć naszą wiedzę o relacjach między lokalnymi Brytami a armią rzymską pod koniec II wieku n.e. Podczas wykopalisk na terenie dawnej osady z epoki żelaza w Curragh, South Ayrshire, odkryto rzymską broszkę emaliowaną, która nigdy nie była noszona. Znalezisko to sugeruje możliwe powiązania ze starożytnym rytuałem ofiar fundacyjnych.

Broszka, wykonana z brązu i bogato zdobiona, została odnaleziona w wykopie fundamentowym drewnianej palisady okalającej osadę. Jest to artefakt o wyraźnie rzymskim pochodzeniu, co stanowi istotną zagadkę dla badaczy, ponieważ nie było dowodów na regularną wymianę handlową między mieszkańcami tej części Szkocji a rzymskimi garnizonami.

Według Jordana Barboura, współautora raportu z badań, podobne broszki były popularne wśród żołnierzy rzymskich stacjonujących na północnych rubieżach imperium, zwłaszcza w wschodniej Galii, Szwajcarii i Nadrenii. Zdaniem naukowców istnieje kilka możliwych scenariuszy, jak artefakt trafił do Curragh:

• Mógł być darem wymienionym podczas sporadycznych kontaktów między Rzymianami a lokalnymi Brytami.

• Broszka mogła zostać zdobyta w bitwie jako trofeum wojenne.

• Jej umieszczenie w fundamencie palisady mogło być częścią rytuału ofiary fundacyjnej, mającego na celu zapewnienie ochrony osadzie.

Osada w Curragh była strategicznie położona na skalistym płaskowyżu z trudnym dostępem od północy, co wskazuje na jej defensywny charakter. Solidna drewniana palisada oraz monumentalna brama wjazdowa sugerują, że zamieszkiwała ją zamożna rodzina rolnicza, której zależało na ochronie przed potencjalnymi najazdami.

Brak pobliskich rzymskich fortów w II wieku n.e. nie oznacza jednak całkowitej nieobecności wojsk cesarstwa w tym rejonie. Około dwóch kilometrów na południowy zachód znajduje się obóz marszowy z I wieku n.e., co sugeruje, że region ten mógł być areną wcześniejszych działań militarnych i napięć między Rzymianami a lokalną ludnością.

Odkrycia archeologiczne w Curragh potwierdzają, że miejsce to było zasiedlone przez tysiące lat. Podczas wykopalisk natrafiono na wcześniejszą, niezadaszoną okrągłą budowlę datowaną na VII wiek p.n.e., co świadczy o jego długiej historii jako osady. Dodatkowo znaleziono ceramikę z wczesnego neolitu, związaną z drewnianym pomnikiem z lat 3700–3500 p.n.e., co dowodzi, że miejsce to miało duże znaczenie już w epoce prehistorycznej.

Obecność rzymskiej broszki w Curragh otwiera nowe pytania na temat interakcji między rzymskimi żołnierzami a lokalną ludnością w południowo-zachodniej Szkocji. Czy był to wynik pokojowych kontaktów, czy może brutalnych starć? Czy rzymskie wpływy były głębsze, niż dotychczas sądzono? Odpowiedzi na te pytania mogą zmienić sposób, w jaki postrzegamy wpływ Rzymu na tę część Wysp Brytyjskich.

Pełny raport z badań, „ARO59 Zabytek neolityczny, gospodarstwa z epoki żelaza i piece wczesnośredniowieczne: wykopaliska w Curragh, Girvan”, autorstwa Jordana Barboura i Dave’a McNichola, jest dostępny online na platformie Archaeology Reports Online.

źródło: GUARD Archaeology